9 Październik 2018

12 października 1918 r. Rada Regencyjna ogłosiła przejęcie od okupanta niemieckiego zwierzchności nad Polską Siłą Zbrojną. Następnego dnia powołana przez okupanta niemieckiego w 1917 r. Polska Siła Zbrojna została zaprzysiężona Radzie Regencyjnej jako Wojsko Polskie.

21 października 1918 r. generał-gubernator warszawski Hans Hartwig von Beseler zrzekł się stanowiska Naczelnego Wodza Polskiej Siły Zbrojnej.

W dniach 23-25 października 1918 r. Rada Regencyjna powołała rząd Józefa Świeżyńskiego – pierwszy rząd Królestwa Polskiego, który nie starał się o akceptację okupantów niemieckiego i austro-węgierskiego. W skład rządu Świeżyńskiego wchodzili głównie politycy Narodowej Demokracji, którzy zdecydowali się na współpracę z Radą Regencyjną bez zgody Romana Dmowskiego i Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu. Rząd Świeżyńskiego bez zgody Niemców zarządził pobór do Wojska Polskiego.

28 października 1918 r. Rada Regencyjna powołała gen. Tadeusza Jordana Rozwadowskiego na stanowisko szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Generał natychmiast przystąpił do organizowania Ministerstwa Spraw Wojskowych i odrodzonego Wojska Polskiego.

Wobec rozpadu Austro-Węgier najpierw powstała w Cieszynie 19 października 1918 r. Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego, a następnie w dniach 29-31 października 1918 r. ukonstytuowała się w Krakowie Polska Komisja Likwidacyjna pod przewodnictwem Wincentego Witosa i Ignacego Daszyńskiego, która przejęła władzę nad zaborem austriackim jako organ suwerennej władzy polskiej. W związku z tym, że rząd Świeżyńskiego wydał 3 listopada 1918 r. odezwę, w której odciął się od Rady Regencyjnej i zapowiedział utworzenie “rządu narodowego”, Rada Regencyjna powołała w jego miejsce 4 listopada 1918 r. prowizorium rządowe pod przewodnictwem Władysława Wróblewskiego. Posłuszeństwo Radzie Regencyjnej wypowiedziała też lewica, która powołała 7 listopada 1918 r. w Lublinie Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego. Tworzyły go PPS, PPSD, PSL “Wyzwolenie” i Stronnictwo Niezawisłości Narodowej. W swojej proklamacji rząd ten zapowiedział szereg postępowych reform społecznych, z których najważniejsza – reforma rolna polegająca na wywłaszczeniu wielkiej i średniej własności ziemskiej – nigdy nie została zrealizowana w II Rzeczypospolitej. Zrealizował ją dopiero PKWN w 1944 r.

W nocy z 9 na 10 listopada 1918 r. Wojsko Polskie, Polska Organizacja Wojskowa i milicja PPS rozbroiły garnizon niemiecki w Warszawie. Równocześnie rozpoczęło się rozbrajanie wojsk niemieckich i austro-węgierskich w całym Królestwie Polskim.

Wszystko to odbyło się bez udziału Józefa Piłsudskiego, któremu przypisywane jest odzyskanie niepodległości przez Polskę. Piłsudski powrócił z twierdzy magdeburskiej do Warszawy w godzinach wieczornych 10 listopada 1918 r. Następnego dnia zrzekł się na jego ręce władzy rząd ludowy w Lublinie, a Rada Regencyjna przekazała mu władzę nad Wojskiem Polskim. Kiedy 14 listopada 1918 r. Rada Regencyjna podjęła decyzję o samorozwiązaniu i przekazaniu całości władzy Piłsudskiemu, który następnie ogłosił się Tymczasowym Naczelnikiem Państwa – przekazała mu gotowy i zorganizowany aparat państwowy wraz z wojskiem. Do utworzenia tego aparatu Piłsudski w jakikolwiek sposób się nie przyczynił.

Bohdan Piętka

Za: https://konserwatyzm.pl/pietka-wklad-jozefa-pilsudskiego-w-odzyskanie-niepodleglosci-w-1918-roku/

————————————————