23 Maj 2020

23 maja 1945 roku oddział antykomunistycznego podziemia porucznika Henryka Pawelca ps. „Andrzej” stoczył potyczkę z grupą operacyjną UB w Ciekotach koło Kielc.

Ciekoty to miejscowość położona w Dolinie Wilkowskiej u podnóża Radostowej w Górach Świętokrzyskich. Jest kojarzona głównie z pisarzem Stefanem Żeromskim, który mieszkał tutaj w dworku z rodzicami w latach 1869-1883. Stąd teren ten często nazywany jest „Żeromszczyzną”.

Poakowski oddział „Andrzeja” był podporządkowany  organizacji „NIE” (Niepodległość), a później DSZ (Delegatura Sił Zbrojnych). Działał na terenie powiatu kieleckiego w gminach Bodzentyn, Słupia Nowa, Suchedniów i Zagnańsk. Przez pewien czas większość kilkudziesięcioosobowego oddziału przebywała w okolicach Bodzentyna i lasach wokół Łysej Góry. Stąd dowódca rozsyłał patrole do innych gmin. Partyzanci rozbrajali milicjantów z pobliskich posterunków oraz dezorganizowali działalność partii komunistycznej PPR w terenie. W lipcu 1945 r. „Andrzej” rozwiązał swój oddział. Część żołnierzy z dowódcą zbiegło za granicę. Kilkunastu innych zamelinowało się w Skarżysku-Kamiennej podejmując pracę w ochronie fabryki amunicji. Pozostali wrócili do domów lub wyjechali na Ziemie Odzyskane.

Drużyna H. Pawelca „Andrzeja” ( w środku z pistoletem w ręku) w oddziale partyzanckim AK „Wybranieccy”

Dowódca oddziału, Henryk Pawelec ps. „Andrzej” urodził się w 1921 roku we Wzdole Rządowym, małej wsi w Górach Świętokrzyskich. Brał udział w wojnie obronnej 1939 r. i już w październiku rozpoczął działalność konspiracyjną w organizacji Służba Zwycięstwu Polski (SZP). Wkrótce w swojej miejscowości zorganizował grupę dywersyjną podporządkowaną Związkowi Walki Zbrojnej (ZWZ).

Dowódca oddziału AK „Wybranieccy” Marian Sołtysiak „Barabasz” z Henrykiem Pawelcem „Andrzejem”

Na początku 1943 r. „Andrzej” wszedł w skład oddziału partyzanckiego AK „Wybranieccy” Mariana Sołtysiaka „Barabasza”, gdzie dowodził drużyną i zwiadem konnym. Uczestniczył w wielu akcjach „Wybranieckich” i walczył w 4 pułku piechoty Legionów AK w czasie akcji „Burza” i „Zemsta”. Po rozwiązaniu AK nie złożył broni. Utworzył oddział i walczył z władzą komunistyczną do lata 1945 r. Wyjechał z kraju i udał się do 2 Korpusu PSZ we Włoszech. Po jego rozwiązaniu zamieszkał w Anglii. Był aktywnym działaczem organizacji polonijnych w Wlk. Brytanii. Do Polski wrócił w 1992 r. Zmarł w Kielcach w 2015 roku.

Zapraszamy do obejrzenia filmu pt. „Byłem żołnierzem”  Małgorzaty Bednarskiej, w którym Henryk Pawelec opowiada o swojej działalności konspiracyjnej w czasie okupacji niemieckiej i sowieckiej:

https://www.youtube.com/watch?v=jFmt5kG4Ivc